Het Europees Parlement heeft op 23 april officieel de wet aangenomen die het recht op reparatie regelt. Een overgrote meerderheid van de parlementariërs – 584 van de in totaal 705 leden – stemde vóór. De stemming was de laatste stap in een traject dat al enkele jaren loopt. Het Europees Parlement bereikte begin februari al een voorlopig akkoord over het onderwerp.

De aangenomen tekst is op 10 juli gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie. Lidstaten hebben nu twee jaar de tijd om deze om te zetten in een wet in hun eigen land.

Repair Cafés drie keer met naam genoemd

In de Europese wettekst worden Repair Cafés drie keer met naam genoemd. Alle keren is dat in verband met het Europese online platform dat consumenten en reparateurs met elkaar in contact moet brengen. Dat platform moet er in eerste instantie voor zorgen dat consumenten professionele reparateurs kunnen vinden. “Maar om duurzame consumptie te bevorderen, moeten lidstaten de reikwijdte ervan kunnen uitbreiden, zodat ook […] burgerinitiatieven zoals Repair Cafés er een plaats kunnen vinden.”

‘Ervaren reparateurs die samen met jou voorwerpen herstellen’

Martine Postma van Repair Café International neemt alvast een voorschot op een mogelijke omschrijving van de reparatienormen die Repair Cafés naleven. “In het geval van Repair Cafés zou er kunnen staan dat je daar terechtkomt bij kundige en ervaren reparateurs die – op vrijwillige basis en met oog voor de veiligheid – er alles aan doen om, samen met jou, kapotte voorwerpen te herstellen. Ook geven zij advies over de omgang met en het onderhoud van spullen.”

Lidstaten moeten volgens de nieuwe Europese afspraken ook extra maatregelen nemen om reparatie te bevorderen. De tekst noemt verschillende voorbeelden, zowel van financiële als van niet-financiële maatregelen. Ook hier wordt gerefereerd aan initiatieven zoals Repair Cafés. “Niet-financiële maatregelen zijn bijvoorbeeld informatiecampagnes of steun aan burgerinitiatieven op het gebied van reparatie, bijvoorbeeld door ruimte in buurthuizen of culturele centra beschikbaar te stellen.”

Trainingen om meer mensen te leren repareren

Bij financiële maatregelen wordt onder meer gesuggereerd dat lidstaten kunnen kiezen voor reparatievouchers, -fondsen of belastingmaatregelen. Daarnaast kunnen ze trainingen organiseren of financieren om te zorgen dat meer mensen leren repareren.

Meer informatie

• Lees het persbericht van het Europees Parlement over de stemming van 23 april 2024
• Lees de exacte tekst die is aangenomen
• Lees ons nieuwsbericht van begin februari over het voorlopige akkoord w.b. het recht op reparatie
• Lees de tekst in het Publicatieblad van de Europese Unie

Het bericht Europa heeft nu recht op reparatie verscheen eerst op Repaircafe.

Het Europese recht op reparatie is bijna rond, maar het wordt minder ambitieus dan het Europees Parlement wilde. De Raad van de Europese Unie en het europarlement hebben op 2 februari een voorlopig akkoord over het onderwerp gesloten. De wet wordt van kracht nadat dit door beide instellingen formeel is aangenomen.

Extra jaar garantie na een reparatie

Volgens een persbericht van de EU maakt de nieuwe wet het voor consumenten aantrekkelijker om kapotte spullen te laten repareren. Zo zijn fabrikanten straks verplicht om kapotte voorwerpen waar nog garantie op zit, te laten repareren als de klant dat wil. Als de garantie is verlopen, moeten ze reparatie als optie aanbieden, tegen een redelijke prijs en binnen een redelijke termijn. Verder krijgen producten na een reparatie een extra jaar garantie. Aan de andere kant behouden consumenten het recht om toch te kiezen voor vervanging wanneer een product binnen de garantietermijn kapot gaat.

Een Europees reparatieformulier moet duidelijke informatie geven over voorwaarden, prijzen, termijnen etc. Het gebruik van dit standaardformulier wordt niet verplicht, maar is optioneel. Ook komt er een Europees online platform dat consumenten en reparateurs met elkaar in contact moet brengen.

Geen belemmeringen voor gebruik van tweedehands of 3D-geprinte onderdelen

Onder de nieuwe wet moeten fabrikanten reserveonderdelen tegen een redelijke prijs beschikbaar maken voor alle partijen die zich met reparatie bezighouden. Ook mogen ze onafhankelijke reparateurs niet belemmeren bij het gebruik van tweedehands of 3D-geprinte onderdelen.

Het akkoord zegt niets over andere zaken die bij reparatie van belang zijn, zoals reparatiehandleidingen en specifiek gereedschap. Het Europees Parlement wilde dat, naast reserveonderdelen, ook al deze zaken beschikbaar zouden komen voor alle reparateurs, inclusief eindgebruikers – waaronder dus ook Repair Café-reparateurs.

Akkoord is vaag over de kosten voor reparatie

Ook over de kosten voor reparatie blijft het akkoord vaag. Wat een ‘redelijke prijs’ is, kan door verschillende partijen op verschillende manieren worden uitgelegd. Verder moet het reparatieformulier gratis worden verstrekt, maar is het tegelijkertijd toegestaan om consumenten te laten betalen voor het stellen van een diagnose. Tot slot gaat het akkoord niet in op de wens van het Europees Parlement dat meer landen, in navolging van onder meer Oostenrijk en Frankrijk, reparatievouchers en andere financiële voordelen in het leven zouden roepen om reparatie aantrekkelijker te maken.

Het recht op reparatie geldt voorlopig nog maar voor een klein aantal productgroepen, namelijk alleen voor (af)wasmachines, drogers, fietsen, koelkasten, lasapparatuur, schermen, servers, smartphones/tablets en stofzuigers. Dat lijstje kan later worden aangevuld met nieuwe producten.

Martine Postma: “Repair Cafés blijven nodig als eerstelijns hulp bij problemen met spullen.”

Repair Cafés blijven nodig als eerstelijns hulp bij problemen met spullen

Direct na het verschijnen van het nieuws over de recht-op-reparatiewet kregen diverse Repair Cafés bezoek van journalisten die wilden weten of Repair Cafés in de toekomst nog wel nodig zijn. Martine Postma van Repair Café International twijfelt daar niet aan. “Repair Cafés blijven nodig als laagdrempelige eerstelijns hulp bij problemen met spullen. Het is fijn dat we straks met een kapotte stofzuiger voor een redelijk bedrag naar een professionele reparateur kunnen. Maar in veel gevallen is dat helemaal niet nodig. Repair Cafés krijgen bijvoorbeeld veel stofzuigers op tafel waarvan de zuigkracht is verminderd. Vaak blijkt dan dat er een prop in de slang zit of dat een filter moet worden vervangen. Of, nog simpeler: dat er een nieuwe stofzak in moet. Met zulke problemen wil je een professionele reparateur niet vermoeien.”

Martine hoopt en verwacht dat er door de recht-op-reparatiewet nieuwe professionele reparateurs bij komen. “Die zie ik als een zeer noodzakelijke verrijking van de reparatie-infrastructuur, dus náást de Repair Cafés, niet als een vervanging daarvan. In het Repair Café zie je dat repareren een prima optie is. Je krijgt er hulp bij eenvoudige reparaties en advies over hoe je met een voorwerp moet omgaan. Daarmee kun je het leven van een product al behoorlijk verlengen. Is er vervolgens echt iets aan de hand, dan komt de professionele reparateur in beeld. Zo moet het gaan.”

Meer informatie

• Lees het persbericht van de Raad van de Europese Unie over het akkoord over het recht op reparatie
• Meer over de wensen van het Europees Parlement w.b. het recht op reparatie
• Lees de reactie van lobbyorganisatie Right to Repair Europe

Het bericht Europees recht op reparatie bijna rond – maar minder ambitieus verscheen eerst op Repaircafe.

Reserve-onderdelen en reparatie-informatie ook voor Repair Cafés

Het europarlement vindt dat niet alleen professionele, merkgebonden reparateurs toegang moeten krijgen tot reserve-onderdelen, reparatie-informatie en andere zaken die nodig zijn om kapotte voorwerpen te kunnen repareren. Ook onafhankelijke reparateurs, opknapbedrijven en eindgebruikers zouden hiervan moeten kunnen profiteren, tegen een redelijke prijs. Daarmee zouden al deze voordelen ook gaan gelden voor Repair Cafés.

Extra jaar garantie en meer reparatievouchers

De parlementariërs willen verder de wettelijke garantietermijn voor producten na een reparatie verlengen met een extra jaar. Op die manier worden consumenten met extra garantie beloond voor hun keuze om een product te laten repareren. Hoe lang de wettelijke garantietermijn is, verschilt per EU-lidstaat.

Maar ook bij producten die kapot gaan na de garantieperiode wil het parlement reparatie extra stimuleren. Bijvoorbeeld door het mogelijk te maken dat consumenten voor de duur van de reparatie een vervangend apparaat in bruikleen krijgen. Ook moeten professionele reparaties voor de consument goedkoper worden. Om dat te bereiken, wil het Europees Parlement dat meer landen, in navolging van onder meer Oostenrijk en Frankrijk, reparatievouchers en andere financiële voordelen in het leven roepen.

Het Europees Parlement is het op 21 november eens geworden over onder meer de bovenstaande aanscherpingen. Dat betekent nog niet dat die nu direct van kracht worden. Over de uiteindelijke inhoud van de wet over het recht op reparatie moet het parlement nog onderhandelen met de Raad van de Europese Unie, waarin nationale ministers van alle lidstaten zitting hebben. Die raad heeft op 22 november zijn eigen ideeën over het recht op reparatie naar buiten gebracht.

‘Mooi als Repair Café-vrijwilligers niet meer worden achtergesteld bij professionele reparateurs’

Martine Postma van Repair Café International hoopt dat de voorgestelde aanscherpingen inderdaad in de nieuwe wet komen te staan. “Daarmee zouden onze vrijwilligers beter kunnen repareren en niet meer worden achtergesteld bij professionele reparateurs. Dat zou mooi zijn. Als we reparatie echt aantrekkelijker willen maken, dan is dat ook een absolute vereiste.”

Martine wijst er wel op dat het recht op reparatie voorlopig nog maar voor een klein aantal productgroepen gaat gelden, namelijk alleen voor (af)wasmachines, drogers, fietsen, koelkasten, lasapparatuur, schermen, servers, smartphones/tablets en stofzuigers.

Meer informatie

• Lees ons artikel over de voorstellen van de Europese Commissie voor het recht op reparatie;
• Lees het persbericht van het Europees Parlement over de voorgestelde aanscherpingen;
• Bekijk de persconferentie van europarlementariër René Repasi over het onderwerp;
• Lees de reactie van lobbyorganisatie Right to Repair Europe;
• Lees ook de ideeën van de Raad van de Europese Unie over het recht op reparatie.

Het bericht Europees Parlement wil sterker recht op reparatie verscheen eerst op Repaircafe.

Met een vertraging van bijna een halfjaar komt de Europese Commissie eindelijk met plannen om het recht op reparatie te regelen. Volgens het voorstel moeten verkopers bij producten die binnen de garantietermijn kapot gaan, verplicht kiezen voor reparatie, behalve als dat duurder is dan een nieuw product aanbieden. Bij bepaalde producten die buiten de garantietermijn kapot gaan (waaronder (af)wasmachines, drogers, stofzuigers en binnenkort smartphones en tablets), moet de verkoper reparatie als optie aanbieden. Ook mogen consumenten eisen dat hun kapotte product wordt gerepareerd als dat technisch mogelijk is.

Daarnaast moeten er volgens het plan in alle EU-landen online platforms komen die consumenten in contact brengen met reparateurs en verkopers van gerepareerde goederen in hun buurt.

Goedkope producten vallen buiten de regeling

Het plan is met de nodige kritiek ontvangen.

Martine Postma van Repair Café International is blij dat er eindelijk meer aandacht komt voor reparatie, maar wijst meteen op de beperkingen van het voorstel. “Verplicht kiezen voor reparatie, behalve als dat duurder is dan een nieuw product aanbieden? Daar ga je al. Daarmee valt meteen een hele reeks goedkope producten buiten de regeling.”

Ze legt uit hoe dat komt. “Reparatie is handwerk, waarbij je vooral arbeidsloon betaalt. Laten we zeggen dat een reparateur 45 euro per uur kost; dan begrijp je dat reparatie met deze regeling nooit een optie zal zijn voor een waterkoker van 13 euro, of een melkopschuimer op batterijen van 7 euro. Dat terwijl juist dit soort goedkope producten vaak al snel kapot gaan.”

Jammer: reparatiehandleidingen worden niet openbaar

Martine vindt het daarom jammer dat het voorstel producenten niet verplicht om reparatiehandleidingen openbaar te maken. “Dan zouden Repair Cafés en gewone consumenten ook dat soort producten veel beter kunnen repareren en dus langer kunnen gebruiken.”

Ook Right to Repair Europe heeft kritiek. De lobbyorganisatie spreekt van een gemiste kans om te komen tot een algemeen recht op reparatie. “Dit voorstel gaat niet in op de zeer urgente kwesties van betaalbaarheid van reparatie en van anti-reparatiepraktijken.”

Lichtpuntje: erkenning voor burgerinitiatieven zoals Repair Cafés

Toch ziet Right to Repair Europe ook lichtpuntjes. Zo schrijft de Europese Commissie in de passage over de online reparatieplatforms expliciet dat deze zich niet alleen hoeven te richten op professionele reparateurs, maar kunnen worden uitgebreid met reparatie-initiatieven vanuit burgers zelf.

“Wij verwelkomen dit voorstel als een eerste stap ter ondersteuning van burgers die op zoek zijn naar reparatiemogelijkheden of circulaire locaties voor oude apparaten. Dit is ook een belangrijke stap in het proces om ook de rol van onafhankelijke reparateurs te erkennen, en hen bijvoorbeeld toegang te geven tot reparatie-informatie en onderdelen”, zo schrijft Right to Repair Europe op zijn website.

Volgens de Europese Commissie mogen online reparatieplatforms ook de aandacht vestigen op reparatie-initiatieven vanuit burgers zelf, zoals Repair Cafés

Meer informatie

• Download het voorstel van de Europese Commissie voor het recht op reparatie (31 pagina’s, in het Engels);
• Lees het persbericht van de Europese Commissie;
• Bekijk de reactie van Right to Repair Europe;
• Bekijk WNL op Zondag van 9 april, waarin Martine Postma te gast was om te praten over het recht op reparatie;
• Beluister de uitzending van Geld of je leven op Radio 1 van 5 april hierover, met Martine Postma en Repair Café-reparateur Bas Defize;
• Lees onze eerdere berichtgeving over het recht op reparatie in de EU.

Het bericht EU komt eindelijk met voorstel voor recht op reparatie verscheen eerst op Repaircafe.

Het bericht EU stelt recht op reparatie minimaal een halfjaar uit verscheen eerst op Repaircafe.

Het bericht Europarlement wil repareerbare spullen die langer meegaan verscheen eerst op Repaircafe.

Het bericht Europese plannen voor meer reparatie: geef je mening! verscheen eerst op Repaircafe.